PARYAYA: 50 ಪೈಸೆಗೆ ದಂಡ 15,000 ರೂಪಾಯಿ!

 50 ಪೈಸೆಗೆ ದಂಡ 15,000 ರೂಪಾಯಿ!

ಕೇವಲ 50 ಪೈಸೆ. ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಅಂತ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವವರು ಬಹಳ ಮಂದಿ. ಆದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ 50 ಪೈಸೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸದೇ, ಅದನ್ನು 'ರೌಂಡ್ ಆಫ್' ಮಾಡಿದ್ದು ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ದುಬಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

ಈ ಐವತ್ತು ಪೈಸೆಯನ್ನು 10,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು 5000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಖಟ್ಲೆ ವೆಚ್ಚ ಸೇರಿಸಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.

50 ಪೈಸೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡದೆ ಅದನ್ನು ರೌಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಡಿದ್ದು ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸೇವಾಲೋಪ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದೂರು ಕೊಟ್ಟವರು ಎ ಮಾನಶಾ. ಅವರು 2023ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 13ರಂದು ಕಾಂಚೀಪುರಂಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೊಜಿಚಲೂರು ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ 30 ರೂಪಾಯಿ ನಗದು ಪಾವತಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ರಶೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 29.50 ರೂಪಾಯಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ನಿಖರವಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡ್ತೇನೆ ಅಂತ ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ʼತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ, ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ 30 ರೂಪಾಯಿಗೆ ರೌಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆʼ ಅಂತ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟರು.

ಮಾನಶಾ ಅವರಿಗೆ ಇದು ಸಣ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಗಹನವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಂತ ಅನಿಸಿತು. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ನಷ್ಟವಾಗುವುದರ ಸಹಿತ ಅನೇಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಅಂತ ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು.

ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೇ ಬಿಡಬಾರದು ಎಂದುಕೊಂಡ ಅವರು ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದರು.

ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೋಡ್ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.

ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ನಗದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 50 ಪೈಸೆಗಳನ್ನು 'ಸಂಯೋಜಿತ ಅಂಚೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್' ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ರೌಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂಚೆ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಸಮಜಾಯಿಷಿ ನೀಡಿತು.

'ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊತ್ತ' ಅಂದರೆ ರೌಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಡುವ ಮೊತ್ತವು 'ಕೌಂಟರ್ ಖಾತೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ'ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ದೂರು ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಲ್ಲʼ ಎಂದು ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ವಾದಿಸಿತು.

"50 ಪೈಸೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಭಾಗದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ, ವಸ್ತು/ ಪತ್ರವನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಭಿನ್ನರಾಶಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅಂದರೆ ಐವತ್ತು ಪೈಸೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಭಿನ್ನರಾಶಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ” ಎಂದೂ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಡಿತು.

 ಉಭಯರ ವಾದವನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ʼತಂತ್ರಾಂಶ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ 50 ಪೈಸೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯ ಕ್ರಮವು ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಭ್ಯಾಸ ಆಗುತ್ತದೆʼ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಐವತ್ತು ಪೈಸೆ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಂಕಟ, ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ 10,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಈ ಆದೇಶ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2024) ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಆದೇಶ ನೀಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ ದೂರುದಾರರಿಗೆ 5,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಖಟ್ಲೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

ದೂರುದಾರರು ತಮ್ಮ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮಗೆ 50 ಪೈಸೆಯ ಬಾಕಿ ಹಣದ ಜೊತೆಗೆ 'ಮಾನಸಿಕ ಸಂಕಟ'ಕ್ಕೆ ರೂ 2.50 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಖಟ್ಲೆ ವೆಚ್ಚವಾಗಿ 10,000 ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದೂ ಕೋರಿದ್ದರು. ಈ ಕೋರಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ಹೇಳಿದ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿತು.

-ನೆತ್ರಕೆರೆ ಉದಯಶಂಕರ

ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿರಿ.

ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿರಿ:

ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ದೋಣಿ ಭಟ್ಕಳದಲ್ಲಿ ತೇಲಿತೇ?

ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಚಾಲನಾ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಬೇಕೇ?

ಚಿಟ್ ಫಂಡ್ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಬೇಕೆಷ್ಟು ಭದ್ರತೆ?

ಉಭಯರಿಗೂ ಚುಚ್ಚಿದ 'ಸೊಳ್ಳೆ ನಿವಾರಕ'..!

ಮನವಿ ಮಾಡಿದರೂ ವರ್ಗವಾಗದ ಆರ್.ಡಿ. ಖಾತೆ..!

ಬೇಡದಿದ್ದರೂ ಸಾಲಕೊಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕ್...!

ನಮೂದು ದರ ಒಂದು, ಮಾರುವ ದರ ಇನ್ನೊಂದು..!

ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದ ಸಾಲ ವಿತರಣೆಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕು..!

35 ರೂಪಾಯಿ ಚಿಪ್ಸ್, ರೂ. 50,000 ಪರಿಹಾರ..! (ಗ್ರಾಹಕ ಜಾಗೃತಿ)

Free Flight / Free Family Holiday..! ವಿದೇಶ ಪಯಣ ಮತ್ತು ರಜಾದ ಮಜಾ..!

Farmers Won The Battle

wake up Consumer

When your telephone rings till you fed up...!

Don't know homeopathy, prescribes allopathic medicine!

How to win in Consumer Court?

PARYAYA: 50 ಪೈಸೆಗೆ ದಂಡ 15,000 ರೂಪಾಯಿ!:   50 ಪೈಸೆ ಗೆ ದಂಡ 15,000 ರೂಪಾಯಿ! ಕೇ ವಲ 50 ಪೈಸೆ. ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಅಂತ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವವರು ಬಹಳ ಮಂದಿ. ಆದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ 50 ಪೈಸೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸ...

PARYAYA: ಉತ್ಪನ್ನದ "ಮೂಲ ದೇಶ" ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿದ್ದರೆ ಸೇವಾ ಲೋಪ

 ಉತ್ಪನ್ನದ "ಮೂಲ ದೇಶ" ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿದ್ದರೆ ಸೇವಾ ಲೋಪ

 ಬೆಂಗಳೂರು: ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪೊಂದರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು (ಗ್ರಾಹಕ ವೇದಿಕೆ) ಬಹುಶಃ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಮಾರಾಟಗಾರನು ಉತ್ಪನ್ನದ "ಮೂಲ ದೇಶ" ವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೇ ಇದ್ದುದಕ್ಕಾಗಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಇಂತಹ ವರ್ತನೆ ಸೇವಾ ಲೋಪವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆ (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳು) 2020 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೂಲ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮಾರಾಟಗಾರನು ನಿರ್ಬಂಧಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳವು ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಿಳುವಳಿಕೆಯುಕ್ತ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಶ್ರೀಮತಿ ಉಮಾ ವೆಂಕಟ ಸುಬ್ಬ ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಅಧ್ಯಕ್ಷರು), ಶ್ರೀಮತಿ ಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪ್ರಸನ್ನ (ಸದಸ್ಯರು) ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಮಾಧವಿ ಸಾಸನಕೋಟ (ಸದಸ್ಯರು) ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಡಿಸಿದೆ.

ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳವು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 79 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ "ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳ" ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು  ಆಯೋಗ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ಸೇವಾ ಲೋಪಕ್ಕಾಗಿ, ಆಯೋಗವು ಪೇಟಿಎಂ (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳ) ಮತ್ತು ಯುನಿ ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಮಾರಾಟಗಾರ) ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣದ ದೂರುದಾರರಾದ ವಕೀಲ ಬಾಗ್ಲೇಕರ್ ಆಕಾಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ರೂ.15,000 ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶ ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣ ಏನು?

ಆಕಾಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಪೇಟಿಎಂ (Paytm) ಮೂಲಕ 13,440 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಖರೀದಿಸಿದ ಉಷಾ ಹೊಲಿಗೆ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರಿನ ಪ್ರಕರಣ ಇದು. ತಾವು ಆರ್ಡರ್‌ ಮಾಡಿದ್ದ ಉತ್ಪನ್ನವು ತಲುಪಿಸಿದಾಗ, ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಯಂತ್ರವು ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯಿತು.

ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್) ನಿಯಮಗಳು, 2020 ರ ನಿಯಮ 6(5)(ಡಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ತಯಾರಕರು ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲದ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡದ ಕಾರಣ, ದೂರುದಾರರು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲದ ದೇಶವನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದ್ದರೆ ತಾನು ಹೊಲಿಗೆ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರುದಾರರು ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.

ದೂರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಪೇಟಿಎಂ (Paytm)  ತಾನು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರರ ನಡುವೆ ಮಾರಾಟ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು.

ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದಾಗ ಕೇವಲ ಮೂಲದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಲೋಪವು ಅಕ್ರಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಮವಲ್ಲ ಎಂದು ತಯಾರಕರು ವಾದಿಸಿದರು. ತಯಾರಕರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ದೂರುದಾರನು ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಅಹವಾಲು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಲೋಪದಿಂದಾಗಿ ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ, ನಷ್ಟ, ಮಾನಸಿಕ ಯಾತನೆ ಅಥವಾ ಆಘಾತ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು.

ಆದರೆ, ಮೂಲದ ದೇಶವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದು ಮೋಸಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಮ ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕರ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಪರಿಹಾರ ವೇದಿಕೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

 "ದೇಶದ ಮೂಲವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದನ್ನು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳು 2020 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಬೇಕಾದ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ  ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು" ಎಂದು ವೇದಿಕೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

"ಪ್ರಕರಣವು ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮಾರಾಟಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಅಥವಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ, ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೂಲ ದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಖರೀದಿಯ ಪೂರ್ವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ತಿಳುವಳಿಕೆಯುಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಗಾರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸದಿರುವುದು ಗ್ರಾಹಕರ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುವ ಮೋಸಗೊಳಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವೇದಿಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಡಿಸಿತು.

ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸದೇ ಇರುವ ಮಾರಾಟಗಾರರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವರ್ತನೆಗೆ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಘಟಕವು ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಆಯೋಗ ಹೇಳಿತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕರ ವೇದಿಕೆಯು ಪೇಟಿಎಂನ (Paytm) ವಾದಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.

"ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾದರಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ". ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನಡವಳಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ, ಅಂತಿಮ ಗ್ರಾಹಕರು ಯಾವುದೇ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಘಟಕದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಆಯೋಗ ಹೇಳಿತು.

"ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಘಟಕಗಳ ದೋಷಪೂರಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 79 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಕೋರುವ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು” ಎಂದು ಆಯೋಗ ಹೇಳಿತು.

ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ  ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಇತರ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಮೂಲದ ದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿರುವುದು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಅದು ಹೇಳಿತು.

"ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವ್ಯವಹಾರವು ಗ್ರಾಹಕರ ಶಾಪಿಂಗ್ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನದ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಒದಗಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. , ಈ ಓಟವು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಲು ಸುಳ್ಳು ಹಕ್ಕುಗಳ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮರೆಮಾಚುವ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸದರಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ಮೂಲದ ದೇಶವನ್ನು ನಮೂದಿಸದಿರುವ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸಂಬಂಧಿತ ಇ- ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ.” ಎಂದು ವೇದಿಕೆ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತು.

ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆ (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಇ ಕಾಮರ್ಸ್‌ ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ವೇದಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.

ಸೇವಾ ಲೋಪಕ್ಕಾಗಿ 15,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ನೀಡುವಂತೆ ಪೇಟಿಎಂ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿತು.

PARYAYA: ಉತ್ಪನ್ನದ "ಮೂಲ ದೇಶ" ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿದ್ದರೆ ಸೇವಾ ಲೋಪ:   ಉತ್ಪನ್ನದ "ಮೂಲ ದೇಶ" ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿದ್ದರೆ ಸೇವಾ ಲೋಪ  ಬೆಂಗಳೂರು:   ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪೊಂದರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು (ಗ್ರಾಹಕ ವೇದಿಕೆ) ಬಹುಶಃ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬ...

ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಗೆದ್ದರು॥! Farmers won the battle

ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಗೆದ್ದರು॥!

ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮುಂದೆ ರೈತರ ದೂರುಗಳು ಬರುವುದೇ ಅಪರೂಪ. ಅಂತಹದ್ದರಲ್ಲೂ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಗ್ರಾಮಗಳ ರೈತರು ಬರಗಾಲದ ಬೇಗೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆನಷ್ಟವಾದಾಗ ಪರಿಹಾರ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕದ ತಟ್ಟಿದರು. ತನ್ನ ಕ್ರಮ ಸಮರ್ಥಿಸಲು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಲವಾರು ಸಬೂಬು ಹೇಳಿತು. ಆದರೆ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ರೈತರಿಗೆ ಜಯ ಲಭಿಸಿತು. ರೈತರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಬಲ ತುಂಬುವಂತಹ ಪ್ರಕರಣ ಇದು.

ನೆತ್ರಕೆರೆ ಉದಯಶಂಕರ
ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪದಿಂದ ಆಗುವ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ರೈತರು ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ರೈತರು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಬೆಳೆನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ನೀಡಬೇಕು. ಆದರೆ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ವರದಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ? ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ರೈತರ ನೆರವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆಯೇ?

ಹೌದು, ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಬಂದ ಸುಮಾರು 290 ರೈತರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಂತಹ ದೂರುಗಳ 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ರೈತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಇದು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಥೆ. ರೈತರ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಲು ಮುಂದೆ ಬಂದದ್ದು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ ಕುಷ್ಟಗಿ ತಾಲೂಕು ಹನುಮನಾಳ, ಬೊಮ್ಮನಾಳ, ನೀಲೋಗಲ್ ಮತ್ತಿತರ ಗ್ರಾಮಗಳ ಕೃಷಿ ಸೇವಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. ಇಲ್ಲಿನ 290 ರೈತರು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜನರಲ್ ಇನ್ ಶ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಜಿಐಸಿ) ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು.

ಆ ವರ್ಷ ಮಳೆ ಬಾರದೆ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ರೈತರ ಬೆಳೆನಷ್ಟವಾಯಿತು. ಮಳೆ ಬಾರದ ಕಾರಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಕೂಡಾ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬರಗಾಲ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬೆಳೆ ಬಾರದ ಕಾರಣ ಈ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸುವಂತೆ ರೈತರು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಬೆಳೆ ಬಂದಿದೆ, ರೈತರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರದಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆ ರೈತರ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿತು.

ಕೃಷಿ ಸೇವಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ರೈತರ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಬಂತು. ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಪರವಾಗಿ 10ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ ಬೆಳೆ ವೈಫಲ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಜಿಐಸಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿತು.

ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎಲ್ಲ ಕಕ್ಷಿದಾರರು ಮಂಡಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ದೂರುಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿತು.

ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಇನ್ ಶ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಹಿಂದಿನ ಜನರಲ್ ಇನ್ ಶ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ -ಜಿಐಸಿ) ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜ್ಯ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯ, ಸದಸ್ಯರಾದ ರಮಾ ಅನಂತ್ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಎಲ್ಲ ಕಕ್ಷಿದಾರರು ಮಂಡಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅವರ ಪರ ವಕೀಲರ ಅಹವಾಲುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿತು.

ರೂಪಿತ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡಲಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರದ 19ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಐಸಿಯು ಹಕ್ಕು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಬಾಧ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಜಿಐಸಿ ಪರ ವಕೀಲರು ವಾದಿಸಿದರು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರದ 19ನೇ ವಿಧಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿ ಸಂಖ್ಯಾ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ನಿಯಮಿತ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಬೆಳೆ ಅಂದಾಜು ಬಗ್ಗೆ ನೀಡುವ ಫಸಲು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಕ್ಕು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥ ಪಡಿಸಬೇಕು ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ಇಲಾಖೆ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಹೊರಡಿಸುವ ಬರ ಘೋಷಣೆ, ಪ್ರವಾಹ ಘೋಷಣೆ, ಗಜೆಟ್ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಆಣೆವಾರಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ವಿಧಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಬರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾದರೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ನೀಡುವ ಫಸಲು ಮಾಹಿತಿ ಆಧರಿಸಿ ಹಕ್ಕು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಇತ್ಯತ್ಥಪಡಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಬರ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಜಿಐಸಿ ಪರ ವಕೀಲರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಹಾಲಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಫಸಲು ನಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ವರದಿ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.

ಆದರೆ ಈ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು ಯೋಜನೆಯ ಅಂಗವಲ್ಲ,  ಯೋಜನೆಯು ಬರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೈತರು ಅನುಭವಿಸುವ ಬೆಳೆನಷ್ಟವನ್ನು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು.

ಮನವಿಯಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಜನರಲ್ ಇನ್ ಶ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕೂಡಾ ರಾಜ್ಯ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಮೇಲಿನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನೆಲಗಡಲೆ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘದಿಂದ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಸಾಲವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪ್ರತಿ ರೈತನಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ನೆಲಗಡಲೆ ಬಿತ್ತನೆ ನಡೆಯುವುದು ಆಗಸ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಹೊರತು ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಮಳೆ ವಿಫಲವಾಗಿ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಲೆದೋರುವ ಸುಳಿವು ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ವಿಮಾ ಕಂಪೆನಿಯು ಸಹಸ್ರಾರು ರೈತರಿಂದ ವಿಮಾ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಪಡೆಯದೇ ಇರುವಂತಹ ಕನಿಷ್ಠ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನಾದರೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗೇನಾದರೂ ಮಾಡಿದ್ದಿದ್ದರೆ ರೈತರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಾದರೂ ಬೇರೆ ಮೂಲಗಳಿಂದ ನೀರು ತಂದು ನೆಲಗಡಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನೆಲಗಡಲೆ ವ್ಯವಸಾಯ ನಡೆದದ್ದು ಹಾಜರು ಪಡಿಸಿದ ನಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸರಾಸರಿ ಫಸಲು ಆಧಾರವನ್ನು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಅನ್ವಯಿಸಿದರೆ ರೈತನಿಗೆ ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟದ ಶೇಕಡಾ 50ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಬೆಳೆ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಗೆ (ಸಿಸಿಐಎಸ್) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ತಾಲೂಕನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ಪ್ರಕರಣ ವಿಚಾರಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಿಐಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಈ ವಾದ ಅರ್ಥ ಹೀನ, ಏಕೆಂದರೆ ನಷ್ಟ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸರಾಸರಿ ಫಸಲನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಬೆಳೆನಷ್ಟದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನಿಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿಯೇ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು.

ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಷ್ಟದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮುಂದಿಟ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಜಿಐಸಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ ಜಿಐಸಿಯು ರೈತರಿಗೆ ನಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಮಂಡಿಸಬೇಕು. ಅಂತಹ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅರ್ಜಿದಾರರ ದೂರು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕ್ರಮ ಸಿಂಧು ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು.

ಹಾಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಫಸಲು ನಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ತನ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬರಪ್ರದೇಶ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ವರದಿ ರೈತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ನಂಬಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರವು ಬರ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರ ಜೊತೆಗೇ ಹಲವಾರು ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದನ್ನೂ ನಾವು ಗಮನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೈತರ ಪರ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕ್ರಮ ಸರಿ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ನಿಲುವು ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನೂ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಕಕ್ಷಿದಾರರು ಸ್ವತಃ ವೆಚ್ಚ ಭರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿತು.

Consumer Awareness : Farmers Won The Battle

Normally farmers won't go to Consumer Courts। But Farmers of Koppal District in Karnataka State went to Consumer Court when a Insurance Company denied to give them compensation for crop failure due to draught। Go through the success story of Farmers…

First Posted 3rd January 2008 by PARYAYA